Olayların ve fikirlerin tarihsel gelişimini; sebep-sonuç ilişkisi ve kronolojik derinlik çerçevesinde inceleyen bilimsel bölümdür.
Evrenin toplam enerji yoğunluğunun yaklaşık %68’ini oluşturan karanlık enerji, modern kozmolojinin en büyük bilmecesi olmayı sürdürüyor. Bu makalede; Hubble gerilimi, kuantum vakum enerjisi problemi ve yeni spektroskopik haritalama verileri ışığında standart $\Lambda$CDM modelinin karşılaştığı kuramsal ve gözlemsel krizler ele alınmaktadır.
Klasik optikten kuantum elektrodinamiğine uzanan süreçte ışığın ikili doğasını, bilgi iletim mekanizmalarını ve fizik-metafiksik ekseninde bilincin rolünü inceledik.
Batı anayasacılığı ve hak mücadeleleri ile Kutadgu Bilig ekseninde Türk-İslam devlet felsefesini, adalet anlayışını ve liyakat ilkelerini karşılaştırmalı olarak inceledik.
Modern devlet yapısını ve insan hakları doktrinini şekillendiren İngiliz, Amerikan, Fransız ve Alman devrim bildirilerinin toplumsal felsefelerini ve birbiriyle olan temel farklarını inceledik.
İslam felsefe ve tasavvuf tarihinde akıl ile inancı harmanlamaya çalışan pek çok isim çıkmıştır; ancak Şehâbeddin Yahyâ es-Suhreverdi (ö. 1191), kurduğu İşrâkîlik (Işık Felsefesi) okulu ile hem antik Pers/Hermetik bilgeliği hem de İbn Sina felsefesini ezoterik bir potada birleştirerek dönemin ortodoks sınırlarını radikal bir şekilde zorlamıştır. Henüz 38 yaşındayken idam edilen Suhreverdi, “bilginin ışıkla aydınlanan sezgisel bir kavrayış” olduğunu savunduğu için hayatıyla ödemiştir.
Suhreverdi ve İşrâkîlik: “Işığın Felsefesi” Yüzünden İdam Edilen Dâhi Yazıyı Oku »
İslam ve Orta Çağ tarihinin en gizemli, hakkında en çok efsane üretilmiş ve Batı edebiyatından popüler kültüre kadar geniş bir yankı uyandırmış figürlerin başında Hasan Sabbah (ö. 1124) gelir. Şii İslam’ın İsmailiyye kolunun (özellikle Nizarilik kolunun) ve Alamut Kalesi merkezli siyasi-askeri yapılanmanın kurucusu olan Hasan Sabbah, hem Selçuklu İmparatorluğu’na karşı yürüttüğü asimetrik mücadele hem de akıl almaz sadakatle bağlanan fedaileriyle tarihe adını yazdırmıştır.
Alamut’un Serdarı ve Efsanelerin Gölgesinde Bir Örgüt: Hasan Sabbah ve İsmailiyye Yazıyı Oku »
Tarixən Cənubi Qafqazın, xüsusilə Qars pasalığı ilə Göyçə mahalının vahid mədəni, etnik və coğrafi areal təşkil etdiyi məlumdur. Regionda baş verən XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərindəki hərbi-siyasi proseslər, sərhəd dəyişiklikləri və müharibələr nəticəsində Qars və Göyçə xətti boyunca türk tayfalarının (xüsusən Qarapapaq və Tərəkəmə boylarının) daxili yerdəyişmələri baş vermişdir.
Göyçə Mahalının Etnik Tərkibi və Qars və Göyçə Tarixi-Coğrafi Bütövlüyü Sənədlərdə Yazıyı Oku »
Müasir Türk dünyasının sosial-mədəni inteqrasiya prosesi yalnız iqtisadi və siyasi platformalarla məhdudlaşmır. Qlobal dəyişikliklər fonunda köklü mədəni yaddaşın bərpası, ortaq tarixi şəxsiyyətlərin və ədəbi irsin yenidən təhlil edilməsi xüsusi strateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu kontekstdə, XII əsr intibah dövrünün nəhəng simalarından olan Əfzələddin Xaqani Şirvaninin irsi və bu irsin müasir ədəbiyyatda xüsusilə tarixi roman janrında yenidən işlənməsi mühüm analitik mövzudur
Türk Dünyasının Mədəni İnteqrasiyasında Tarixi Romanın Rolu və Xaqani Şirvani İrsi Yazıyı Oku »
Antik dönem filozofları ile İslam bilginlerinin doğa felsefesi birikiminin, modern kuantum mekaniği ve bilgi kuramları ile kurduğu kavramsal ve felsefi köprünün irdelenmesi.
ESA ve Çin’in ortak projesi SMILE uydusu, Güneş fırtınalarının Dünya’nın manyetik alanıyla olan tehlikeli dansını ilk kez küresel ölçekte görüntülemek için yola çıkıyor.
Güneş’in Sırları Çözülüyor: ESA ve Çin Ortaklığı “SMILE” Görevi Başlıyor Yazıyı Oku »
