Yaşar Kemal’in dünyaca ünlü başyapıtı “İnce Memed”, uydurulmuş bir feodal nizamın (ağalık sisteminin) köylü üzerindeki zulmüne karşı verilen efsanevi bir isyandır. Nazlı Aral perspektifiyle baktığımızda; Abdi Ağa’nın temsil ettiği nizam, Yüce Allah’ın toprağı tüm insanlığa rızık olarak vermesine rağmen, gücü elinde tutanların uydurduğu sahte bir otoritedir.
Yaşar Kemal: Çukurova’nın Epik Sesi ve İnce Memed Destanı Read Post »
Fransız edebiyatının ve varoluşçu düşüncenin en güçlü kalemlerinden biri olan Albert Camus, “Veba” adlı eserinde sadece tıbbi bir salgını değil, insanlığın maruz kaldığı ahlaki ve zihinsel çöküşü bir alegori üzerinden ustalıkla işler. Cezayir’in Oran kentinde aniden ortaya çıkan ve şehri dış dünyaya kapatan veba salgını, aslında her devirde toplumu içten içe kemiren “uydurulmuş doğruların” ve “anlam yitiminin” bir simgesidir. Abdulkadir Karaoğlu olarak bu analizde, Camus’nün yarattığı bu karanlık atmosferi, günümüzün toplumsal vebaları ve sitemizin temelini oluşturan hakikat mücadelesi perspektifinden ele alacağız.
Albert Camus ve Veba: Modern Zamanların Ruhsal Karantinası Read Post »
Nobel edebiyat ödüllü Mısırlı yazar Naguib Mahfouz’un en görkemli ve üzerinde en çok tartışılan eseri olan “Cebellavi Sokağı’nın Çocukları”, insanlığın varoluşundan bu yana süregelen inanç ve iktidar mücadelesini bir mahalle alegorisi üzerinden anlatır. Mahfouz, bu dev eserinde peygamberler tarihini edebi bir dille yeniden kurgularken, aslında sitemizin de temel meselesi olan “asıl mesajın uydurulmuş kurallar altında ezilmesi” dramını gözler önüne serer. Abdulkadir Karaoğlu olarak bu analizde, Mahfouz’un sembolizmini ve vasiyetin tahrifi üzerinden gelişen toplumsal çöküşü ele alacağız.
Naguib Mahfouz ve Cebellavi Sokağı: Vasiyetin Tahrifi ve Hakikat Mücadelesi Read Post »
Dostoyevski’nin kurgusunda, 16. yüzyıl İspanya’sında yeniden yeryüzüne inen İsa Peygamber (a.s), Engizisyon tarafından tutuklanır. 90 yaşındaki Büyük Engizisyoncu, hücrede Peygamber’e hitaben şu korkunç gerçeği haykırır: “Sana ihtiyacımız yok. Biz senin mesajını düzelttik ve insanlar özgürlüğün ağır yükünden kurtulup bize biat etsinler diye onlara mucize ve gizem verdik.”
Fyodor Dostoyevski ve Engizisyon Aynası: Din İstismarına Küresel Bir Bakış Read Post »
Türk edebiyatının ilk kadın mezunlarından ve aktivist kalemlerinden biri olan Şukufe Nihal Başar (1896-1973), hem bir dava kadını hem de modernleşme sürecindeki Türk aydınının yaşadığı içsel parçalanmışlığın en hüzünlü temsilcisidir. İstanbul Darülfünun Coğrafya bölümünden mezun olan ilk kadın olarak tarihe geçen Şukufe Nihal, hayatı boyunca toplumsal meselelerle bireysel duygu dünyası arasında bir denge aramıştır.
Şukufe Nihal Başar: Modernleşme Sancısının Zarif ve Yalnız Sesi Read Post »
Türk edebiyatının ve düşünce dünyasının en mutasavvıf, en vakur kalemlerinden biri olan Sâmiha Ayverdi (1905-1993), ömrünü bir medeniyetin enkazı altından hakikat pırıltılarını toplamaya adamıştır. İstanbul’da, bir şehzade terbiyesiyle yetişen Ayverdi, sadece bir romancı değil, aynı zamanda dağılan bir imparatorluğun manevi genlerini Cumhuriyet nesline aktarmaya çalışan bir “kültür köprüsü”dür.
Sâmiha Ayverdi: Bir Medeniyetin Zarif Vedası ve İrfan Mektebi Read Post »
Anı türündeki bu dev eseriyle Halide Edib, Milli Mücadele’yi sadece askeri bir başarı olarak değil, bir milletin “fıtratına” dönüşü olarak resmeder. Yazara göre bu savaş, uydurulmuş kölelik zincirlerinin kırıldığı bir “arınma” sürecidir. Süreyya Ergenekon olarak vurguluyoruz ki; Adıvar’ın kaleminde vatan, sadece sınırları çizilmiş bir toprak parçası değil, kadınıyla erkeğiyle hür yaşama iradesi gösteren bir “ruh”tur.
Halide Edib Adıvar: Cepheden Kürsüye Bir İrade Manifestosu Read Post »
